Op zoek naar de sublieme onnozelheid.
Patrick Luiten, 300246, 300246pl@student.eur.nl
Reactie op ‘op zoek naar vrijheid: into the wild’ van Iris Bakkum.
Iris beschrijft in haar blog de film die gemaakt is over het verhaal van Christopher McCandless die al zijn wereldlijke bezittingen achterliet om een te worden met de natuur. Hij bereikte dit uiteindelijk in een afgelegen en onbewoond deel van Alaska. Hij had zich echter verkeken op de onherbergzame aard van zijn nieuwe woonplaats en verhongert uiteindelijk.
Het verhaal van McCandless deed me denken aan een uitspraak die de hoofdpersoon Michel Renault doet in het boek Platform (2001) van Michel Houellebecq. Renault begint in het boek een reisbureau en merkt op hoe krankzinnig het is dat toeristen constant op zoek zijn naar plaatsen waar geen toeristen zijn. De toerist is in weze ook op zoek naar een sublieme ervaring. Echter waar McCandless zijn sublieme ervaring van de vrijheid probeert te bereiken door het verwerpen van de samenleving en de consumptiecultuur bereiken toeristen hun vrijheid door de omarming van de consumptiemaatschappij. Een toerist krijgt zijn sublieme ervaring van het reisbureau, veilig en duidelijk afgebakend binnen een periode van twee weken. Een toerist kan na afloop van zijn of haar sublieme ervaring thuis de foto’s laten zien. McCandless kon dit niet als gevolg van zijn overleiden.
De sublieme ervaring van McCandless zit in zijn overgave aan de natuur. Een overgave zo volledig dat de overweldigende kracht van de natuur en zijn onnozelheid hem uiteindelijk zijn leven kost. Hij vond de ultieme vrijheid, helemaal alleen, in Alaska. Alleen zijn is niet moeilijk. Zo lang je maar gaat naar een plek waar niemand anders wil zijn of kan zijn.
De ultieme sublieme ervaring bereik je niet door heel lang in dezelfde richting te lopen en vervolgens langs een riviertje te gaan zitten en verhongeren. Ik wil de sublieme ervaring omdraaien. Het ware sublieme zit in de beheersing van de natuur, niet de overgave daaraan. Cultuur, structuur en wetenschap zijn de ultieme sublieme ervaringen. De beheersing van de natuur is het ultieme sublieme. In 1969 beleefden een half miljard mensen tegelijk een sublieme ervaring toen Neil Armstrong en Buzz Aldrin op de maan landden.
McCandless wilde naar een plek gaan, helemaal alleen, om daar de sublieme vrijheid te ervaren. Toeristen willen reizen naar plekken waar geen toeristen zijn. Dit niet om daar de sublieme vrijheid te ervaren maar juist om de afwezigheid van deze te ervaren om zichzelf zo te herinneren aan de sublieme vrijheid die ze elke dag al hebben.