May 2013
48 posts
Svyato’s klim naar transformatie
Door Susanna Khouw
Link: http://vimeo.com/31901502
‘Svyato’ in het Russisch betekent ‘blij, helder, gelukkig’, maar ook ‘beschouw als heilig’. Het is de afkorting van de naam van het zoontje van Victor Kossakovsky. In zijn korte film ‘Svyato’ deelt de meestercineast het moment waarop zijn jongste zoon Svyatoslav voor het eerst in de spiegel kijkt. Het jongetje is dan twee jaar oud. Normaal...
Courbet en de mimesis
Door Hannah Abbink
Het is halverwege de 19e eeuw. Gustave Courbet tuurt in de verte. Uiterst geconcentreerd neemt hij de rivierbedding in zich op. De hoge bomen, langs de rivier, werpen een schaduw over het koude water wat langzaam langs de rotsen sijpelt. De zon die om de hoek komt kijken kleurt de achterste bomen fel groen. Gustave sluit zijn ogen en laat de geur van de lente ochtend tot zich...
Werd er maar meer geluisterd naar Hanslick
Door Nick van Diem
Edouard Hanslick was een invloedrijke kunstcriticus in de 19de eeuw. Hij was fel tegenstander van het overbrengen van emoties als doel van de muziek. Hij vond dat muziek puur en absoluut was en dat elk mens muziek anders kan interpreteren, waardoor zelfs de critici niet zouden kunnen achterhalen wat de gemoedstoestand van de componist was geweest tijdens het componeren van de...
Van kunst naar werkelijkheid
Door Dulcia Klerk
Het ontbreken van een functie is volgens Plato het verschil tussen ambacht en kunst. Uiteraard biedt een keuken zoals die door een ambachtsman wordt vervaardigd ons de praktische functie van een keuken en doet het schilderij ‘De keuken’ van Picasso dit niet, maar is het schilderij dan volledig functieloos? Ik ben van mening dat kunst wel degelijk een functie heeft in zoverre dat...
Jackson Pollock en Tolstoi
Door Olivier Sevenhuysen
Gevoel, een belangrijk aspect in de beeldende kunst. Spreekt een werk mij aan of juist niet. De eerste indruk wordt in mijn geval in grote mate bepaald door gevoel, dit kan zowel positief als negatief zijn. Daarna volgt de vraag hoe is het gemaakt? Ik kan met veel plezier kijken naar de uitbeeldingskracht van een kunstenaar. Naar mijn idee hangt dit in grote maten samen...
Plato's nabootsingstheorie en Het Diner
Door Jaime Verbij
In 2012 speelde de theatervoorstelling Het Diner, naar het gelijknamige boek van Herman Koch, in de Nederlandse theaters. Dit kluchtige toneelstuk speelt zich af in een restaurant, waar de broers Paul en Serge en hun vrouwen uit eten zijn. Serge komt in aanmerking om minister-president te worden en kijkt neer op zijn broer. Hun zoons, Rick en Michel hebben samen per ongeluk een...
Vervalsingen: kunst of ambacht?
Door Danitscha van Zijverden
Han van Meegeren is opgeleid tot architect, maar ging later aan de slag als portretschilder. Uiteindelijk is hij zich gaan specialiseren in het maken van vervalsingen, specifiek van schilderijen in de stijl van Vermeer. Er was eind jaren 30 veel interesse in werken van de jonge Vermeer, van Meegeren heeft hier slim op ingespeeld door De Emmaüsgangers te schilderen....
2 tags
That makes sense!
Door Kristi Beugeling 360807
Tommy Wieringa, historicus, antropoloog, schrijver en journalist schrijft in 2012 het boek: ‘Dit zijn de namen’. In dit boek beschrijft hij twee losstaande verhalen die op een onverwachte wijze samenkomen. Hetgeen wat ze met elkaar gemeen hebben is een eindeloze, onbestemde zoektocht; naar het geluk, naar identiteit, naar antwoorden over de zin van het leven...
2 tags
De realiteit van het realisme
Door Lisa de Schepper
Kunst kan vergeleken worden met de realiteit. Het Thriller theater produceert zo thrillers voor op het toneel. Een stuk dat recentelijk nog te zien was in het theater is ‘Dial M for Murder’. Een man bedenkt hierin een plan om zijn vrouw te vermoorden omdat zij een affaire heeft (www.thrillertheater.nl). Het stuk zou als een realistisch werk kunnen worden beschouwd. In de...
2 tags
Bansky- De wereld als modern oefenveld voor de...
Door Melissa das Dores, 341816
Men kan de Duitse romantici zien als een logische gevolg op de theorieën van Kant, het perspectief van kunst als de brug tussen natuur en de vrijheid wordt door gevoerd. Door middel van een esthetisch oordeel kan men de natuur beschouwen als iets moois en los staan van de natuur waarmee kunst een symbool van de zedelijkheid word.
Daarentegen stelt van de Verre...
2 tags
Het sublieme in een film
Door Gerline van Lieburg Kant maakt in zijn theorie over schoonheid een onderscheid tussen ‘het mooie’ en ‘het sublieme’. Het sublieme wordt gezien als datgene dat ons voorstellingsvermogen te boven gaat. Door het sublieme voelt de aanschouwer zich eindig en kwetsbaar, bijvoorbeeld door overweldigende natuurverschijnselen. Kunst dat wordt gezien als ‘het sublieme’ wekken gevoelens van huivering en...
2 tags
Door Dewi de Geus Geobsedeerd door symmetrie en geometrische vormen, probeert Leif Podhajsky met zijn werken het heelal beetje bij beetje te harmoniseren. De ‘connectedness’ van visuele waarnemingen tussen natuurkrachten, psychedelica en andere realiteiten heeft Leif al meerdere malen ondergebracht in verschillende albumhoezen, voor o.a. Foals, Tame Impale en Lykke Li. Zijn surrealistische blog,...
2 tags
Saint Saens & de Nabootsingstheorie
Door Maloe van Leersum De muzikale wereld kan worden ingedeeld in verschillende genres en soorten. Ondanks de verschillende genres en soorten heeft de muzikale wereld veel gemeenschappelijke kenmerken. Enkele gemeenschappelijke kenmerken zijn de emoties, verschijnselen of gebeurtenissen, die de muziek kan weergeven of kan oproepen. Er is alleen wel een verschil in de manier waarop mensen bepaalde...
3 tags
Zwembad op mijn buik
Door Rio-Sarah Nederveen
De Griekse filosoof Plato wordt door van der Braembussche(2007) beschreven als één van de grondleggers van de nabootsingstheorie. Deze theorie omschrijft het proces in de kunst van de poging tot het nabootsen van de imitatie van de werkelijkheid. In het kritiek op de nabootsing theorie, beargumenteerd de engelse filosoof Gombric (1960) dat de schilder een imitatie maakt...
2 tags
Zelfportret en de werkelijkheid
Door Lucinda Barendse
Plato had zijn eigen filosofische visie over de werkelijkheid die wij aanschouwen en de ware werkelijkheid. Dat wat wij dagelijks waarnemen is volgens Plato slecht een vluchtige weerspiegeling van verschijningen die constant aan het veranderen zijn, waardoor zij slechts een imperfecte afspiegeling zijn van de idee van perfectie. Plato onderscheid daarmee twee domeinen van de...
2 tags
March of the Penguins
Door Phebe ten Cate
Menig gezin brengt eens een bezoek aan de dierentuin. We aanschouden de dieren, die we normaliter niet in het dagelijks leven tegenkomen, zonder hier een bijzondere (of kunstzinnige) waarde aan te hechten. Uiteraard valt de dierentuin bezoeken niet in de categorie ‘kunst’, maar de Franse regisseur Luc Jacquet heeft in samenwerking met de National Geographic Society het kijken...
2 tags
Sister Rosetta goes before us
Door Lucy Straathof In 2007 komt Raising Sand uit. Een bijzonder album van Robert Plant en Alison Kraus met onder andere een versie van Sister Rosetta goes before us. “Standing in my broken heart all night long, darkness held me like a friend when love wore off,” klinkt herkenbaar en herinnert ons, zoals veel muziek, aan de liefde.
De tekst is echter meer dan een lied over een gebroken hart....
2 tags
Een droom in een droom
Door Melissa Vos In de film ‘Inception’ van Christopher Nolan gaat het over hoe Dom Cobb met hulp van vijf anderen een idee in het hoofd van een rijke zakenman willen bewerken, zodat hij het bedrijf van zijn vader opdeelt ten gunste van de concurrent. Met behulp van sterke slaapmiddelen en technologie kunnen ze verschillende lagen dromen opbouwen waarin ze een andere werkelijkheid kunnen creëren...
2 tags
Garden of Earthly Delights
Door Tara Snetselaar
‘Garden of Earthly Delights’ is een serie schilderijen van de kunstenaar Raqib Shaw waarbij elk schilderij op zijn eigen manier een omgeving presenteert zonder enige morele terughoudendheid. Op het bovenste schilderij is dan ook een tuin vol met dieren te zien die druk bezig zijn met…ja heus…kama sutra. Het schilderij “celebrates pleasure as...
Een trap minder of een extra trap?
Door Charlotte Kloos
‘Zo, zijn werk is dus volgens jou een kopie van een kopie, het derde stadium gerekend vanaf de werkelijkheid’ (Plato, 1971, 259). Op deze manier beweert Plato met zijn nabootsingtheorie, ook wel imitatietheorie genoemd, dat er verschillende trappen zijn in de werkelijkheid waarbij kunst als imitatie van den imitatie wordt gezien. Hij benadert kunst niet als de werkelijkheid...
Verstand als middel om de grot te ontvluchten: The...
Door Maarten van der Wulp Is er een weg voor mij voorbestemd? Is de wereld waarin ik leeft de werkelijke wereld of bestaat er nog een hogere, ideale wereld waarvan ik niks kan weten? Is wat ik waarneem ook echt ‘echt’ of alleen maar schijn? De film “The Adjustment Bureau” handelt van een jonge politicus die per toeval een danseres ontmoet en haar niet meer uit zijn hoofd...
Copycat
Door Sharita Lachman
Kunst heeft het vermogen tot nabootsing, volgens Plato ook wel mimesis genaamd. Een term die hij aan afbeelding en uitbeelding verbond. Als onderwerp zijn katachtige al enige tijd, een diersoort die regelmatig terecht komen in de kunst. Kunstenaars van verschillende kunstdisciplines verwerken het dier in hun kunstwerk. Dit doen zij op geheel eigen wijze, realistisch...
2 tags
Hij gelooft in mij, maar Plato ook?
Door Rachael van der Stam
De musical ‘hij gelooft in mij’,geproduceerd door Joop van den Ende, vertelt het verhaal over de ware persoon achter de volksheld André Hazes. Zijn verhouding met Rachel en zijn avonturen in zijn thuisstad Amsterdam worden volledig uitgelicht. Deze musical zou op het eerste gezicht beschouwt kunnen worden een vorm van nabootsing of imitatie. Het leven van de persoon in...
Is de werkelijkheid te doorgronden?
Door Sophie van Dijk Het verhaal van Osewoudt in De donkere kamer van Damoklas heeft mij altijd gefascineerd. Het mysterieuze in het boek houdt me nog steeds bezig. Velen filosofieen liggen dan ook ten grondslag aan dit boek.
Het boek is in 1958 door Willem Frederik Hermans geschreven. Een boek dat veel discussie heeft losgemaakt. De hoofdpersoon, Henri Osewoudt, wordt door Dorbeck aangespoord...
2 tags
Kandinsky en de ‘Innere Klang’
Door Nienke Jelles
Eind 1911 stapte Wassily Kandinsky na oplopende spanningen uit de Neue Künstlervereinigung München (NKVM). Aanleiding was een weigering van de NKVM om zijn werk ‘Komposition V’ uit datzelfde jaar toe te laten op een door de vereniging georganiseerde tentoonstelling. Als reactie organiseerde Kandinsky met bevriende kunstenaars een eigen tentoonstelling (“Die Erste Ausstellung...
2 tags
Mahlers 'Auferstehung'
Door Thomas Teekens In een gesprek tussen twee giganten der klassieke muziek preekte Gustav Mahler het volgende tegen Jean Sibelius: “Een symfonie moet zijn als de wereld: alles omvattend.” Heel veel duidelijker kan de bedoeling van Mahlers kunst niet omschreven worden, omdat zij niet louter de wereld nabootst, maar de wereld moet zíjn. Deze ‘hogere staat van zijn’ in de kunsten heeft Mahler op...
Een imitatie van de imitatie, een stap verder in...
Door Esma Coric
Aangekomen in het Dali museum in Figueras kom ik in de surrealistische wereld van Salvador Dali terecht. Niet alleen de kunstwerken in het museum zijn door Dali gemaakt, ook het indrukwekkende gebouw, die de droomwereld van Dali herbergt, is door hemzelf ontworpen. Bij het zien van het gebouw begint de reis door de droomwereld van Dali heen. De verschillende kamers in het museum...
2 tags
Plato en The Shaking the Habitual-tour
Door Tim van Meurs
Dat Plato geen grote kunstaanhanger was is geen geheim. Volgens de Griekse wijsgeer is kunst slechts een kopie van een kopie van de werkelijkheid. Dit baseerde hij op het idee dat de wereld hoe wij hem zien, de fenomenale wereld, niet de ‘echte’ werkelijkheid is. Alles wat wij waarnemen is hier slechts een (mindere) kopie van. Wat een kunstenaar vervolgens doet,...
2 tags
Kunst en de realiteit
Door Nina van Mil “Men schildert niet met de handen maar met het brein”, uitspraak van Michelangelo, in: Croce, 1929, 9-10
De betekenis en essentie van kunst is een kwestie die al eeuwen lang de mens bezighoud. Maar wat zeker is, is dat kunst de weergave is van hoe de kunstenaar de realiteit beschouwd. De kunstenaar schept zo zijn eigen realiteit. Dit komt overeen met de Croce en Collingwood...
2 tags
Het schilderij als schilderij zien
Door Colin Beljon
Over smaak valt niet te twisten. Althans, deze uitspraak horen we vaak, maar is hij ook toepasbaar op de beeldende kunst? In een recente uitzending van ArtMen (www.avro.nl), een televisieprogramma van de publieke omroep over hedendaagse kunstenaars, kwam een zeer gewaardeerde Duitse kunstenaar aan bod. Het ging hier om schilder en beeldhouwer Markus Lüpertz. De inmiddels...
2 tags
Doelmatigheid zonder doel voor 16 miljoen dollar
Door Quinten Jansen (363831)
Monterey, Californië 20 augustus 2011. Het Amerikaanse veilingshuis Gooding & Company, gespecialiseerd in klassieke auto’s, staat op het punt een wereldrecord te vestigen. De Ferrari Testa Rossa Prototipo 0666 TR uit 1957 zal onder de hamer gaan. De eerste Testa Rossa ooit gebouwd wordt aan een anonieme koper verkocht voor $14.900.000. Het totaalbedrag, met...
De schepping van Adam voor de fenomenale wereld
Door Lisa Brunink (357495)
Vaticaanstad is behalve een heilig land voor de rooms-katholieke kerk, ook een heilige plaats voor kunstliefhebbers. In de Sixtijnse kapel is een van de bekendste werken, de gewelfschildering van Michelangelo. In het midden van deze enorme fresco, is het meest bekende onderdeel te vinden: De schepping. In dit werk is uitgebeeld hoe God leven in Adam blaast, waardoor...
2 tags
Hiphop als weerwoord tegen Plato's kritiek op de...
Hiphop als weerwoord tegen Plato’s kritiek op de kunsten
Arend Oosterlee 362158
Volgens Plato (ca. 427 – 347 v.Chr.) is de zintuiglijk waarneembare wereld die wij zien slechts een schijnwerkelijkheid. Hij zegt dit omdat de echte werkelijkheid zich bevindt in de door God geschapen Ideeënwereld, die voor mensen onzichtbaar is. God heeft de oorspronkelijke ‘oervormen’ geschapen van alles...
2 tags
De vormen van oorlog
Door Nana Polderman
‘Het mooie is de vorm van de doelmatigheid van een object, voor zover zij zonder voorstelling van een doel wordt waargenomen’ (Kant, 1954, 77).
Kant betoogt met deze stelling dat vrije schoonheid alleen aan een object kan worden toegeschreven omwille van zijn vormkenmerken, zonder het doel in acht te nemen waarvoor het vervaardigd was. De vormen van de kunstwerpen worden wel...
2 tags
Onder invloed (van Plato)
Door Rosa Schiavone
Ziekenhuisbezoeken, milde hersenbeschadiging en 40+ schilderijen is wat Bryan Lewis Saunders onder andere heeft overgehouden aan zijn inmiddels bekendste en controversiële schilder experiment. In 2001 besloot de Amerikaanse kunstenaar een tijd lang elke dag verschillende drugs tot zich te nemen, om vervolgens onder invloed een zelfportret van zichzelf te schilderen. Op deze...
Illusie of werkelijkheid?
Door Vladana Vulevic
Hoe zou het zijn om op je drieëndertigste welvarend te zijn, knappe vrouwen om je heen en een mooi appartement te hebben? David Aames, het hoofdpersonage van de film Vanilla Sky (2001), lijkt het allemaal te hebben totdat op een dag het noodlot toeslaat. Zijn jaloerse scharrel rijdt de auto van de weg af waardoor zij het leven verliest en David’s gezicht wordtverminkt. Hij...
2 tags
Morele verheffing via Damien Hirst?
Door Fleur Mosterdijk
Binnen de expressie theorieën speelt Tolstoi een belangrijke rol. Hij schreef een artikel waarbij hij probeerde kunst te definiëren. Volgens Tolstoi zijn er drie criteria waar kunst aan moet voldoen om ‘kunst’ genoemd te worden. De focus ligt op het vermogen van kunst om gevoelens op te wekken bij het publiek. De drie criteria zijn dan ook: kunst drukt louter gevoelens uit,...
2 tags
‘Het herscheppen van de voorbije ervaring’
Door Misja van der Heiden
In Maus II - a survivor’s tale vertelt Art Spiegelman door middel van een stripverhaal het verhaal van zijn vader Vladek. Zijn vader was een overlevende van Auschwitz en had zijn verhaal gedeeld met zijn zoon Art. Niet alleen vertelt Spiegelman het verhaal van zijn vader, maar ook heeft hij zichzelf onderdeel van de strip gemaakt. In zijn strip is hij afgebeeld als Art...
Helena- the goldfish blender
Door Sara Babokry
Immanuel Kant(1724-1804) beweerd dat wij beschikken over een esthetisch oordeelsvermogen. Met dit vermogen zijn wij in staat om over een voorwerp te oordelen, of het verheven is of niet. Het smaakoordeel wordt gecreëerd door het waarnemen van het kunstwerk en kan leiden tot welbehagen of onbehagen. Dit gevoel van genot of afschuw komt voort door enkel het voorwerp te aanschouwen....
2 tags
Werkelijkheid?
Door Diede Teunissen
Plato spreekt over de werkelijke werkelijkheid als iets wat alleen waarneembaar is wanneer men de ‘trap’ heeft betreden. Deze trap kan volgens Plato alleen betreden worden door filosofen, dus wordt de filosofie gezien als een poort naar de echte wereld. Een opening, weg van de schijnwereld waarin de ‘gewone’ mens leeft. Deze gewone mens leeft in een grot helemaal onderaan de...
2 tags
Het metafoor van de nabootsingstheorie
Door: Marieke de Jong 362132
Op de gang in het oude huis van mijn oma hing een ansichtkaart van hem. Als klein kind was ik al gefascineerd door zijn werk. Hij is een meester in het omvormen van de werkelijkheid, maar ook in het tonen van de realiteit. Maurits Cornelis Escher (1898) is bekend geworden als een kunstenaar die speelde met wiskundige principes vervreemding en oneindigheid. Een van...
2 tags
Een Kantiaanse aanblik bij Kanagawa
Door Alan Turgutoglu
De grote golf bij Kanagawa is het eerste en bekendste werk uit 36 aanblikken van de berg Fuji van de Japanse ukiyo-e (houtblokdrukken) artiest Hokusai (1760–1849). Zoals de naam al verraadt, is de grootste en meest heilige berg in Japan in elk van deze werken aanwezig, vanaf verschillende perspectieven en tijdens verschillende omstandigheden. Ondanks dat de kunstfilosofie...
‘De Schreeuw’, een diversiteit aan intuïties
Door Anna Jacobs
Het is eenvoudigweg te bezien dat de manier waarop dingen worden waargenomen, en voornamelijk hoe zij herinnerd worden, ingekleurd worden door emoties en gevoelens ten aanzien van de waarneming. Immers valt het niet te ontkennen dat dezelfde waarneming bepaald wordt door de op dat moment gevoelde menselijke emoties van geluk of droefheid. ...
2 tags
Kant en de Cascade van Rotterdam
Door Anouk Hendrikse (354067)
Kunstcritici en filosofen worden dezer tijd nodig geacht om het kunstwerk te begrijpen en de achterliggende betekenis van een werk te vinden, wil men een kunstwerk echt mooi vinden en waarderen. Dit begrijpen van een kunstwerk is dan ook steeds meer als noodzakelijk gezien geworden en het kunnen begrijpen is dan ook een groot kritiek...
2 tags
Mimesis in haar zuiverste vorm
Door Matthijs Punt
Een grote spiegel in het Brabantse landschap, het leverde Simon Kentgens in 2010 een nominatie en finaleplaats in de Brabantse straatkunstprijs op. De spiegel op bioscoopschermformaat staat in de openbare ruimte en reflecteert alles uit de omgeving, waardoor de toeschouwer zich in een eigen film waant. Bewust is gekozen voor kwetsbaar glas op stevig staal; ”wat er ook...
2 tags
Verder denken en verder zien
Door Nina van den Braak
Plato, de oude Griekse denker en een van de grondleggers van de filosofie, stelde dat de werkelijkheid die wij fysiek waarnemen niet de ware werkelijkheid was. Dat wij waarnemen is slechts schijn en wat ons wordt voorgehouden. De echte werkelijkheid daarentegen zou een wereld van ‘ideeën’ en ‘vormen’ zijn, een idealistische wereld. Een wereld waarvoor we verder moeten...
2 tags
Kantiaanse horror
Door Beren de Vries In zijn Kritik der reinen Vernunft beschrijft Kant wat hij noemt de fenomenale wereld en de noumenale wereld. Op zoek naar een antwoord op de wijsgerige vraag ‘wat kan ik kennen?’ past Kant toe wat hij de transcendentale methode noemt. In zijn ‘transcendentale esthetica’ analyseert hij de zintuiglijkheid van de mens als een vermogen der aanschouwing en komt tot de conclusie dat...
April 2013
2 posts
“Onze hoogste waarde bestaat uit wat we betekenen als kunstwerk. Want alleen als...”
– Friedrich Nietzsche, De geboorte van de tragedie, 1872
Welkom bij Kunstfilosofie!
Beste studenten,
welkom op de blog van het vak Kunstfilosofie: Atelier ACW. Op dit blog verschijnt aanvullende informatie bij de collegereeks, bijvoorbeeld foto’s of filmpjes die tijdens het college worden getoond en besproken. Ook kunnen jullie hier de twee verplichte blogartikelen posten, of aanvullende berichten plaatsen en vragen stellen. Onder de link ‘Archive’ vinden jullie een...
